Goed

kaah.nl

foto 1Hoe word je een ‘goede’ patiënt? Toen ik logopedist werd ging daar een ruim vier jaar durende opleiding aan vooraf. Ik had onder begeleiding van een ‘echte’ logopedist mijn vaardigheden kunnen oefenen, ik had examens afgelegd om mijn kennis te bewijzen. Ook bij daarop volgende functies was er op z’n minst een inwerktraject of een proefperiode waarin ik de kans kreeg om te groeien in mijn functie. De functie van patiënt was anders. Met onmiddellijke ingang, fulltime, beroerde arbeidsomstandigheden en met een enorme verantwoordelijkheid. Geen opleiding, geen rondleiding op je nieuwe werkplek (lees ziekenhuis), geen stage. Je kon je potdomme niet eens ziekmelden! En ik had níet de mogelijkheid om toch voor een andere baan te gaan! Het eerste uur in mijn nieuwe functie was gevuld met een gesprek over leven en dood. Kanker, niet bestralen in verband met de baby in mijn buik, amputatie, kansen.

Een ‘goede patiënt’, dat is natuurlijk een dubieuze term. Wat is goed? Met ‘goed’ doel ik zeker niet op; altijd positief of flink. Ik doel nadrukkelijk ook niet op of iemand wel of geen goed mens zou zijn. Met ‘goed’ doel ik eerder op: handig. Hoe zorg je dat je de zorg krijgt die je nodig hebt?

In het Radboud UMC zijn ze bezig de patiënt meer als een partner in de zorg te betrekken. Dat is mooi. Dat kan heel veel opleveren in de kwaliteit van de communicatie en dus de zorg, lijkt me. Toch ben ik ook een beetje huiverig. Dat vraagt namelijk nogal iets van patiënten. Waar zorgverleners en medici voorbereid zijn op die taak is een patiënt dat in het begin natuurlijk niet. De patiënt brengt niet alléén zichzelf mee met al zijn culturele, maatschappelijke en persoonlijke bagage. De patiënt bevindt zich niet in een gelijkwaardige rol en is (en voelt) zich kwetsbaar en/of ziek. Waar de arts afstand heeft, een referentiekader van andere patiënten in dezelfde situatie, heeft de patiënt enkel en alleen te maken met de eigen situatie. Het lijkt mij vrijwel onmogelijk om met enige afstand te kijken naar de eigen situatie. De rol van partner vraagt naar een vorm van gelijkwaardigheid die je, denk ik, niet kunt bereiken. Maar… toch denk ik dat het wel iets belangrijks kan opleveren. Als de patiënt of zijn omgeving namelijk wéten en voelen dat van hen een partner-rol verwacht wordt dan zullen ze ongetwijfeld mondiger worden.

Logo kaartje